سفر به دهلی

سفر به دهلی

سفر به دهلی

در مقایسه با بیشتر شهرهای هندوستان به جز بمبئی، دهلی جایی نسبتا گران است. در این شهر می‌توان فرهنگ‌ها، مذاهب و عقاید مختلف زیادی را مشاهده کرد که در ابتدا ممکن است گیج کننده باشد. دهلی پایتخت هند محسوب می‌شود که تراکم جمعیتی زیادی هم دارد. این مطلب بیشتر در مورد دهلی نو است که به آن دهلی می‌گوییم.
اطلاعات ضروری

اختلاف زمانی با تهران: ۲:۰۰+
زبان رسمی و رایج: انگلیسی، اردو، هندی
واحد پول رسمی: روپیه هند (INR)
نرخ تبدیل ارز: ۱۰۰ روپیه=۱.۵۱ دلار
جهت رانندگی: چپ

وضعیت آب و هوایی:

آب و هوای دهلی به نظر بسیار شگف‌انگیز است. با وجود اینکه در طی زمستان کاملا سرد است، هنوز هم ماه‌های نوامبر تا مارس با روزهای گرم که سردی شب‌ها را مقداری جبران می کند، بهترین زمان برای سفر به این شهر به شمار می‌روند. از ماه‌ آوریل تا ژوئن درجه حرارت هوا به صورت موشک وار بالا می رود و گاهی می تواند غیر قابل تحمل شود. و این شرایط زمانی بدتر می‌شود که بدانید تهویه هوا در خارج از هتل‌ها و رستوران‌های توریستی کاملا کمیاب است. در شروع ماه جولای فصل گردباد و بارش مکرر باران‌های سنگین آغاز می‌شود که لذت بردن از سرگرمی‌های این شهر را تحت شعاع قرار می دهد. همچنین می توانند باعث جریان سیل و مختل کردن زندگی در این شهر بشوند. بنابراین، این موقع از سال زمان مناسبی برای سفر نیست.
بهترین زمان برای رزرو هتل:

هتل‌ها در دهلی دو فصل عمده دارند. فصل‌های پرگردشگر یا به اصطلاح High-Season عموما از اکتبر تا مارس و فصل های کم گردشگر یا به اصطلاح off-season از ماه‌های آوریل تا سپتامبر به طول می انجامند. در اغلب هتل‌ها و هاستل‌های ارزان این شهر، قیمت ها در سراسر طول سال تغیر چندانی ندارند. اما در هتل‌های رنج متوسط و بالاتر اگر در طول فصول کم گردشگر سفری به دهلی داشته باشید می توانید با قیمت های کمتری اتاق رزرو کنید.
انواع هزینه‌ها:
هزینه‌ی هاستل:

نکته‌ی جالب در رابطه با هاستل‌های دهلی این است که قیمت‌ها خیلی وابسته به موقعیت مکانی نیستند، بطور مثال ممکن است هاستلی در نزدیکی مرکز شهر، از هاستلی که چند کیلومتر دور از مرکز قرار دارد، قیمتی به مراتب پایین‌تر داشته باشد. در هر صورت برای یک شب اقامت در اتاقی اشتراکی باید انتظار پرداخت ۵۵۰ تا ۸۲۰ روپیه را داشته باشید. اگر تمایل دارید در اتاقی خصوصی توقف کنید، باید بین ۴۰۰ تا ۱۵۰۰ روپیه هزینه کنید. البته توجه داشته باشید با کمی جستجو حتی در نزدیکی مرکز شهر می توان اتاق های ارزان‌تری هم پیدا کرد.
هزینه‌ی اقامت در هتل:

هتل‌ها در این شهر خیلی ارزان نیستند مگر اینکه در محله‌ی یهودی نشین Paharganj اتاق اجاره کنید. اگر بخواهیم قیمت انواع هتل را بر اساس کیفیت و تعداد ستاره دسته بندی کنیم، نتیجه به شرح زیر خواهد بود:

۱ ستاره ۵۷۰ تا ۱,۲۰۰ روپیه
۲ ستاره ۶۲۹ تا ۴,۵۳۸ روپیه
۳ ستاره ۶۷۳ تا ۷,۹۵۵ روپیه
۴ ستاره ۲,۰۷۹ تا ۱۲,۰۰۰ روپیه
۵ ستاره ۳,۹۵۲ تا ۱۹,۹۶۱ روپیه
متوسط قیمت مواد غذایی:

غذا در دهلی ارزان است به شرطی که از دکه‌های خیابانی غذا تهیه کنید. مسلم است که اگر بخواهید در رستوران‌های توریستی غذا میل کنید بودجه‌ی شما سریع تر تمام خواهد شد.

صبحانه: معمولا هتل‌ها به همراه اجاره‌ی اتاق وعده‌ی صبحانه را هم ارایه می دهند، اما اگر اینگونه نبود می توانید در دکه‌های خیابانی و رستوران های معمولی غذای ارزان میل کنید. یادتان باشد قیمت رستوران های غربی گران‌تر است. (۸۰ تا ۱۵۰ روپیه)

ناهار: شما می توانید با هر نوع بودجه ای در این شهر غذا میل کنید. اما حقیقت امر این است که رستوران‌ها هرچقدر بهتر باشند هزینه‌های بالاتری را از شما کسر خواهند کرد. پس اگر محدودیت زیادی در بودجه دارید کمی قانع باشید و در غذافروشی‌های محلی روزگار را سر کنید. (۱۰۰ تا ۲۵۰ روپیه)

شام: اگر نشستن در رستوران‌های خوب را برای صرف شام انتخاب کنید، باز هم می توانید وعده‌های غذایی ارزان پیدا کنید، اما نسبت به وعده های دیگر باید کمی بیشتر هزینه کنید. (۲۰۰ تا ۴۰۰ روپیه)

مک دونالد: در دهلی هزینه‌ی یک وعده غذای مک دونالدی! در بهترین حالت خود معمولا بیش از ۹۵ روپیه نمی‌شود. اگر دوست دارید خودتان آشپزی کنید، بسته به اینکه به کدام سبک از غذای غربی یا آسیایی علاقمند باشید، می‌توانید مواد غذایی مورد نیاز یک هفته‌تان را با پرداخت به ترتیب حدود۱۶۲۲ و۱۲۶۸ روپیه تهیه کنید. به یاد داشته باشید محاسبه قیمت‌ها بر اساس میزان کالری استاندارد و مواد غذایی مورد نیاز یک انسان سالم و بالغ تنظیم شده است که اقلامی چون نان تازه، برنج سفید، تخم مرغ، شیر (سبک غربی)، سینه‌ی مرغ (پوست کنده و بدون استخوان)، پنیر محلی (سبک غربی)، سیب درختی، پرتقال، گوجه فرنگی، سیب زمینی و کاهو می‌شود. مسلم است که اگر مواد بیشتری نیاز دارید، باید هزینه‌ی بیشتری بپردازید.
هزینه‌ی حمل و نقل

چهار انتخاب اصلی برای استفاده از سیستم حمل و نقل عمومی در دهلی عبارتند از اتوبوس، مترو، تاکسی و تاکسی‌های ۳ چرخ. بیش از ۲,۰۰۰ اتوبوس عمومی در این شهر مشغول خدمت رسانی هستند اما متاسفانه اغلب آن ها راحتی و استاندارد اتوبوس های غربی را ندارند. البته تعدادی از آن ها دارای سیستم تهویه مناسب هستند که با رنگ قرمز مشخص شده‌اند. سیستم متروی این شهر جدیدترین وسیله‌ی نقلیه‌ای است که اضافه شده است و به صورت مکرر اقدام به جابجایی مسافران می کند. در حال حاضر ۶ خط مترو در ااطراف شهر تعداد زیادی ایستگاه را پوشش می دهند. با این وجود راحت‌ترین راه برای دسترسی به بیشترین نقاط شهر استفاده از تاکسی است، اگرچه، گرانترین انتخاب هم محسوب می‌شود. هزینه‌های استفاده از انواع ذوسیله‌ی نقلیه در دهلی به شرح زیر است:

تاکسی از فرودگاه تا مرکز شهر ۲۰۰ تا ۳۰۰ روپیه
مترو از فرودگاه تا مرکز شهر ۱۰۰ روپیه
هر ۳ کیلومتر جابجایی توسط تاکسی در دهلی/دهلی نو ۵۳ تا ۸۰ روپیه
۳ کیلومتر جابجایی توسط تاکسی ۳ چرخ ۴۰ تا ۶۰ روپیه
مترو در دهلی ۸ تا ۳۰ روپیه
کرایه ماشین و راننده برای ۱ روز کامل ۱,۵۰۰ تا۲,۰۰۰ روپیه
قطار اکسپرس به آگرا ۲۶۳ تا ۷۰۰ روپیه

غداهای محلی وسنتی دهلی

غذاهای دهلی

غداهای محلی وسنتی دهلی

گل گاپا

یکی از نان‌های مشهور هندی‌ها نان پوری است و نان‌های پوری آن‌هایی هستند که بعد از پختن پف می‌کنند. یکی از تنقلات مشهور کشور هند پانی پوری یا به اصطلاح محلی گل گاپا است. پانی در لغت به معنای آب و پوری به معنای نان پف کرده است که این نان‌ها در گل گاپا در ابعاد کوچک پخته می‌شوند، آب سبز رنگی که نان پوری را در آن می‌زنند و می‌خورند بسیار تند است و شامل گشنیز و فلفل سبز و فلفل قرمز و فلفل سیاه و آبلیمو و نمک و شکر و… است. در داخل پوری‌ها مواد مختلفی را قرار می‌دهند مانند سیب زمینی، تمبر هندی، نخود و بستگی به سلیقه افراد هر ماده‌ای را می‌توان در داخل این نان‌ها قرار داد.

گل گاپا

کاچوری

کاچوری یک غذای خیابانی است که از خمیر آرد سفید پر شده با ترکیب چسبنده عدس و ادویه‌ها به دست می‌آید، سپس آن را سرخ کرده و با کاری سیب زمینی تند و گرم سرو می‌کنند. کاچوری معمولا با سس تمر هندی و سس گشنیز و نعنا خورده می‌شود.

جلبی:
جالب است بدانید که زولبیا که یکی از شیرینی‌های پر طرفدار ایرانی بخصوص در ماه رمضان است در اصل یک شیرینی‌ هندی است که تاریخ آن به سال ۱۴۵۰ میلادی برمی‌گردد. این شیرینی در میان هندیان با نام جلبی (jalebi) شناخته شده است.

کباب رشمی:
این غذا در اصل غذای سنتی مغول‌هاست که در دهلی طبخ می‌شود. وجه تسمیه آن به دلیل لعابی است که گوشت پس از خوابیدن در مواد می‌اندازد. به طور سنتی می‌توان از گوشت مرغ، گاو یا بره استفاده نمود اما میگو یا حلزون نیز جایگزین‌های خوبی برای انواع دیگر گوشت در این کباب ابریشمی هستند. این کباب را با chatnis (چاشنی متشکل از نارگیل، گشنیز و نعناع که معمولا در عطاری یافت می‌شود) یا با سس گوجه‌فرنگی سرو می‌کنند.

کوفته مالای:
کوفته در ایران بسیار طرفدار دارد و کمتر کسی است که این غذا را دوست نداشته باشد. در هند هم نوعی کوفته وجود دارد که ادویه‌ی آن نسبت به سایر غذاها کمتر است، پس می‌تواند گزینه‌ی مناسبی برای ما ایرانی‌ها باشد. این غذا بدون گوشت تهیه می‌شود و برای گیاهخواران هم مناسب است. برای درست کردن کوفته‌ی مالای، توپ‌های کوچکی که از سبزیجات درست شده است را کاملا سرخ می‌کنند و در سس خامه‌ای کاری می‌ریزند. این غذا بیشتر در شمال هند مصرف می‌شود و یکی از غذاهای هندی پرطرفدار در جهان است.
کولفی:
کولفی یک دسر هندی است که بسیار شبیه به بستنی است. برای تهیه آن از شیر و خامه و هل و شکر و زعفران و پسته استفاده می‌شود.

کاتی رول:
کاتی رول یکی از غذاهای خیابانی محبوب در دهلی است که گوشت و تخم مرغ و سبزیجات و ادویه را به صورت رول شده می‌پزند و در غذاخوری‌های کنار خیابان و رستوران‌های شیک هندی به فروش می‌رسد.

لاسی:
در زبان اردو به ماستی که به صورت دوغ زده می‌شود لسی که با تلفظ لاسی خوانده می‌شود، می‌گویند. لاسی از نوشیدنی‌های خنک و مشهور هند است که تقریبا مثل دوغ، ولی در مزه‌های مختلف (Mango Lassi – Pineapple Lassi – Salty Lassi) درست می‌شود و عموما به جای نمک از شکر برای درست کردن آن استفاده می‌کنند. لاسی مزه شیرینی دارد و خیلی غلیظ‌تر از دوغ سرو می‌شود.

حلوای مونگ دال:
ماش بدون پوست که به اسم مونگ دال زرد رنگ هم معروف است، ماده اصلی تشکیل‌دهنده این غذای لذیذ است که مورد علاقه بسیاری از مردم ساکن دهلی است.

موموس:
در ده سال گذشته کیوسک‌هایی که موموس را در دهلی به فروش می‌رسانند افزایش یافته است. موموس کوفته پر شده با ترکیبی از سبزیجات، مرغ، گوشت بره و گاومیش است که بخارپز شده و با سس فلفل قرمز تند و سس مایونز سرو می‌شود و در دو نوع گیاهی و غیر گیاهی در دسترس است.

پاپری چات:
یک غذای خمیری ترد و سرخ شده که با سیب زمینی آب‌پز، نخود پخته، فلفل، ماست، تمبر هندی، و چند ادویه دیگر طبخ و سرو می‌شود. پاپری چات یک میان وعده لذیذ و کاملا سالم است.

راسمالای:
اصل این غذا برای شرق هند است ولی در تمامی شمال هند از جمله دهلی نیز مشهور است. راسمالای که در زبان اردو به معنی «شهد خامه‌ای» است، از گلوله‌های اسفنجی پنیر تشکیل شده که به خامه آغشته می‌شوند. این دسر خوشمزه معمولا سرد سرو شده و عطر و طعم آن با پاشیدن مقدار کمی هل و زعفران مضاعف می‌شود. بسته به دستور تهیه، این دسر با بادام، پسته و ترکیبی از میوه‌های خشک تزئین می‌شود. ‌

ساگ چیکن، پنیر
ساگ چیکن یا ساگ پنیر یک غذای معروف و کاملا سالم است که ترکیبی از یک نوع ماده پروتئینی دلخواه و اسفناج ادویه‌دار یا پیاز و سیر و زنجبیل است.
فرنی:
فرنی هندی شباهتی به فرنی‌های ایران ندارد. این فرنی بسیار غلیظ‌تر و مغذی‌تر است و با برنج و شیر و شکر و کشمش و بادام و زعفران و شیر خشک تهیه می‌شود. این فرنی اسم مخصوصی برای هندی‌ها و پاکستانی‌ها دارد و معمولا در اعیاد مسلمان‌های دهلی درست می‌شود.

جاذبه های توریستی و دیدنی دهلی

دهلی

دیدنی دهلی

در کلان شهر دهلی اماکن تاریخی و گردشگری زیادی موجود است و این شهر از ظرفیت قابل قبولی برای پذیرایی گردشگران برخوردار است. از مهمترین اماکن جذب گردشگر در این شهر می‌ توان به مراکز زیر اشاره کرد:
قلعه سرخ (رد فورت یا لعل قلعه Red Fort or Lal Qila) :

این قلعه بزرگترین مرکز جلب توریست در دهلی است. دستور احداث این قلعه را شاه جهان (امپراتور گورکانی)، وقتی که پایتخت خود را از آگرا به دهلی تغییر داد، صادر کرد. ساخت آن نه سال به طول انجامید و در سال ۱۶۴۸ تکمیل شد. این قلعه به وسیله دیواری از سنگهای قرمز رنگ محصور گشته که طول آن ۵/۲ کیلومتر و ارتفاع آن از ۱۶ تا ۳۳ متر متغیر است. این بنا شامل بخش‌ها و اجزاء مختلفی است که شامل تالارها، ایوان‌ها و بناهای گوناگون خصوصی و عمومی باشکوه و زیبایی است که معروف ترینشان را می‌توان به این ترتیب نام برد:
دروازه لاهور (Lahore Gate)، دروازه دهلی (Delhi Gate)، دروازه فیل (Elephant Gate)، چاتاچوک (Chatta Chowk)، نقاره‌خانه (Naqqar Khana) یا نوبت خانه (Naubat Khana)، دیوان عام (Diwan-i-Am)، کرسی (Qursi) یا تخت شاهی، لال پرده (Lal Pardah) یا پرده قرمز، باغ حیات بخش (Hayat Baksh Bagh)، دیوان خاص (Diwan-i-Khas)، خاص محل (Khas Mahal)، موسامان بُرج (Mussaman Burj)، نهر بهشت (Nahr-i-Behisht)، میزان عدالت (Scale of Justice)، ساوان و بادان (Sawan and Bhadon)، ظفر محل (Zafar Mahal)، حمام (Hammam)، زنانه (Zenana) یا اندرونی، ممتاز محل (Mumtaz Mahal)، رنگ محل (Rang Mahal)، دعوت‌خانه (Daawat Khana)، موتی مسجد (Moti Masjid) یا مسجد مروارید و دو موزه است. البته لازم بذکر است که نباید این قلعه را با قلعه دیگری که به همین نام (قلعه سرخ) مشهور است و در آگرا ساخته شده، اشتباه گرفت.
مسجد جامع دهلی

مسجد جامع دهلی یا جامع مسجد، که در گذشته به نام «مسجد جهان نما» شهرت داشته از بزرگترین مساجد هندوستان و از باشکوه ترین مساجد در جهان اسلام است. این بنا به دستور شاه جهان سازنده تاج محل در سال ۱۶۵۶ میلادی ساخته شده است. این مسجد که روبروی قلعه سرخ، در قسمت دهلی قدیم قرار دارد، یکی از مراکز مهم مسلمانان هند به شمار می ‌رود. محوطه خارجی این مسجد می ‌تواند بیش از ۲۵ هزار نمازگزار را در خود جای دهد و از جمله اشیاء باستانی که در این مسجد نگهداری می‌شود، قرآنی است که روی پوست آهو نوشته شده است. برای ساخت این مسجد ۵۰۰۰ کارگر به مدت بیش از ۶ سال کار کرده‌اند. سقف این مسجد دارای سه گنبد است که روی آن‌ها با مرمرهای سیاه و سفید تزیین شده است. دو مناره این مسجد دارای ۴۰ متر ارتفاع هستند.
آرامگاه همایون (همایون تمب Humayun’s Tomb)

همایون دومین پادشاه امپراتوری مغولی هند یا گورکانیان هند بود که پس از پانزده سال که در دربار ایران پناهنده بود به کمک شاه طهماسب اول تاج و تخت خود را بازستاند و به هند برگشت اما پس از چند ماه به طور ناگهانی و بر اثر سقوط از پله‌های کتابخانه‌ اش فوت کرد. این آرامگاه با شکوه به دستور همسر وی حمیده بانو بیگم که در ایران با معماری ایرانی آشنا شده بود ساخته شد. کار ساخت این بنا در سال ۱۵۶۲ یک سال پس از مرگ همایون آغاز و هشت سال به طول انجامید. معماران این باغ سید محمد بن میرک غیاث الدین و پدر وی میرک غیاث الدین بودند که از هرات به دهلی آورده شده بودند. این آرامگاه با الهام از مقابر ایرانی و فضای چهار باغ یا باغ جنت ساخته شده که اولین باغ به این سبک در هندوستان به شمار می‌ رود.
درگاه حضرت نظام الدین

در نزدیکی مقبره همایون، درگاه صوفی بزرگ هند، خواجه نظام الدین اولیا (۱۲۳۸ – ۱۳۲۵ میلادی) در محلی شلوغ و پر تراکم، میزبان جمع کثیری از زایران مسلمان و غیر مسلمان است.
قُطُب منار (Qutub Minar)

ارتفاع این منار عظیم ۵/۷۲ متر است که ۳۹۹ پله دارد. این بنا از سنگ ساخته شده و جزو اولین بناهای عظیم هند و از نمونه‌های بارز معماری هندو – اسلامی است. تزئینات روی این منار بی نظیر است. این بنا در کنار مسجد قوه الاسلام در سال ۱۱۹۹ میلادی توسط قطب الدین ایبک در جنوب شهر دهلی و بر روی خرابه‌های تعداد زیادی از معابد مربوط به آئین جینیسم ساخته شده. در صحن اصلی مسجد ستون فولادی بزرگی مربوط به قرن پنجم میلادی وجود دارد که عامه، حلقه کردن دست از پشت، دور این ستون را خوش یمن می‌دانند.
لوتوس تمپل یا معبد نیلوفر

معبد آیین بهائی یا مشرق الاذکار بهائیان در شهر دهلی نو است که از معروفترین بناهای مدرن هند به شمار می ‌آید و به عنوان مادر معابد شبه قاره هند شناخته شده است. به معماری این بنا که به شکل گل لوتوس است جوایز معتبر بین المللی بسیاری تعلق گرفته و مقالات بیشماری در نشریات معتبر جهانی در باره آن نوشته ‌اند.
بنای یادبود مهاتما گاندی (راج گت Raj Ghat)

سکوی چهار گوش ساده‌ای از مرمر سیاه، محل نگهداری خاکستر مهاتما گاندی است که در سال ۱۹۴۸ به قتل رسید. هر ساله در روز سی ام ژانویه، روز شهید، به یاد پدر ملی هند گردهمایی در این محل تشکیل می‌گردد.
کاخ ریاست جمهوری راشتراپاتی بهاوان (Rashtrapati Bhavan) و مغول گاردن

در سمت منتهی الیه غربی میدان مرکزی دهلی نو که دروازه هند در میان آن قرار گرفته، مجموعه بزرگ کاخ ریاست جمهوری قرار دارد. دفتر نخست وزیر و وزارت خارجه (معروف به بلوک جنوبی South Block) در حاشیه شرقی و ساختمان مدور مجلس هند نیز در حاشیه شمال شرقی این کاخ واقع شده است. این مجموعه، بخش اصلی از معماری انگلیسی دهلی ‌نو است. کاخ ریاست جمهوری دارای تالارهای بزرگ و ۳۴۰ اتاق است. باغ زیبا و معروف مغول گاردن در انتهای غربی محوطه این کاخ قرار دارد که سالی یک ماه، بازدید عموم از آن آزاد است. سالن معروف آشوکا در طبقه دوم این کاخ قرار دارد که محل برگزاری رسمی ترین برنامه‌های رئیس جمهور هندوستان است. سقف این سالن و حاشیه فوقانی دیواره‌های آن به مساحتی بیش از ۷۵۰ متر مربع، تماماً با نقاشی های ایرانی و اشعار فارسی پوشیده شده‌است.
دروازه هند (ایندیا گیت India Gate)

این بنای باشکوه با ارتفاع ۴۲ متر در محوطه ‌ای باز و نزدیک به کاخ ریاست جمهوری هند توسط معمار انگلیسی دهلی نو در سال ۱۹۳۱ ساخته شده است. در واقع یادبودی است برای ۹۰ هزار سرباز هندی که در جنگ جهانی اول کشته شده‌اند و نام این سربازان بر دیوارهای این بنا حک شده است. (با دروازه هند در بمبئی اشتباه نشود.)
جنتر منتر (Jantar Mantar)

این بنا به عنوان مرکز رصدخانه و تحقیقاتی نجومی توسط حاکم جیپور، در سال ۱۷۲۴ ساخته شده ‌است. توسط این بنا که دارای محاسبات نجومی است، گردش ستارگان را اندازه گیری می‌کردند.
قلعه کهنه هند (پورانا کیلا Purana Quila)

قلعه کهنه هند معروف به پورانا کیلا بر روی خرابه‌های شهر کهن پاندواها که زمانی درکنار رودخانه یامونا قرار داشته، توسط شیر شاه سوری سلطان افغان که بر همایون شورید و دهلی را تصرف کرد طی سالهای ۱۵۳۸ و ۱۵۴۵ ساخته شده است.
صفدر جنگ (Safdarjung)

بنای آرامگاه صفدر جنگ، وزیر دربار گورکانی، آخرین سبک معماری باغ مقبره‌ای دهلی در دوران امپراتوری مغولی هند است که در خلال سال‌های ۱۷۵۳ تا ۱۷۵۴ در زمان محمد شاه گورکانی، پادشاه هند، ساخته شده ‌است.
بازار چندی چوک

بازار بزرگ چندی چوک (به معنای میدان نقره) که روبه روی قلعه سرخ و در ضلع شمالی مسجد جامع دهلی قرار دارد، توسط جهان آرا بیگم دختر شاه جهان و به دست سازندگان تاج محل ساخته شده است. این بازار سنتی دارای راسته‌های زیادی است که بازار اصلی شهر دهلی (قدیم) را تشکیل می‌دهد. این بازار توسط کانال‌هایی پر از آب به دو بخش تقسیم شده که آب کانال هنگام شب بسان نقره در زیر نور ماه می ‌درخشیده است.
قلعه تغلق آباد

پایتخت غیاث الدین تغلق در فاصله ۸ کیلومتری از قطب منار قرار دارد که به دلیل استراتژیک احداث گردیده و اکنون تعداد کمی از استحکامات و تالارهای زیر زمینی آن بر جای مانده‌است. براساس برخی حکایات ویران شدن شهر بر اثر نفرین خواجه نظام الدین اولیا بوده است.
فیروز شاه کتلا

در شهر فیروزآباد هند، نزدیک به دهلی گیت در قرن ۱۴ میلادی به وسیله فیروز شاه تغلق ساخته شد. ستون معروف سنگی به ارتفاع ۱۴ متر حامل پیغام صلح آشوکا در این محل قرار دارد.
معبد آکشاردام بزرگترین معبد هندو‌ها در جهان

معبد آکشاردام که بزرگترین معبد آیین هندو در جهان به حساب می‌آید، چترپور مندیر (شهر معابد)، بیرلا مندیر، بنگالاصاحب گوردوارا، کلیسای قلب روحانی و معبد ایسکون، از معروفترین معابد و اماکن مذهبی غیر اسلامی در دهلی به شمار می‌روند.
پارک های دهلی

لودی گاردن پارک پنج حس (Garden of Five Senses)، نهرو پارک، بودا پارک، پارک آهوها (Deer Park)، پارک دهلی، دلهی ریج، پارک اجمل خان و مجموعه دهولاکن از معروفترین پارک‌های این شهر محسوب می‏شوند.

معبدی دیدنی و بی نظیر در دهلی

معبد آکشاردام

معبد آکشاردام ( آکشاردهام ) در دهلی معبدی هندویی است که بسیاری از سنت های مردم هند، فرهنگ آیین هندو، روحانیت و معماری هندی را به نمایش می گذارد.

این معبد توسط ماهاراج پراموخ سووآمی بنا شد که ۳۰۰۰ نفر از پیروانش به همراهی ۷۰۰۰ صنعتگر توانستند ساخت آن را به اتمام برسانند. معبد آکشاردام که حدود ۷۰% از توریست های دهلی را به خود جذب می کند، بطور رسمی در ۶ نوامبر سال ۲۰۰۵ افتتاح شد.

این معبد در حاشیه ی رود یامونا و مجاورت دهکده ی مسابقات کشورهای مشترک المنافع سال ۲۰۱۰ واقع شده است. ساختمان اصلی مستقر در وسط معبد بر اساس علم جهت یابی و معماری هندی ساخته شده که تماما از جنس سنگ است.

این معبد همچنین نمایشگاه هایی از زندگی مردم سووآمینارایان و تاریخ هندوستان، یک فواره ی موزیکال و باغات بسیار وسیعی دارد.

طرح ساختمان:
طرح و نقشه ی این ساختمان از سال ۱۹۶۸ بخشی از رویای ماهاراج یوگیجی بوده است که می خواست معبدی عظیم در حاشیه ی رود یامونا بسازد و به تعدادی از خانواده های جان نثار سووآمینارایان که در آن زمان در دهلی زندگی می کردند تقدیم کند. چندین بار تلاش کردند این معبد را بنا کنند اما موفقیت آمیز نبود و سرانجام ماهاراج در سال ۱۹۷۱ جان سپرد.
در سال ۱۹۸۲ ماهاراج پراموخ سووآمی که جانشین ماهاراج یوگیجی بود، سعی کرد به این رویا جامه ی عمل بپوشاند و برای این کار از مریدان سازمان سووآمی نیز کمک خواست.

درخواست این طرح به سازمان رشد و توسعه ی دهلی (DDA) داده شد و مناطق مختلفی برای انجام طرح نیز پیشنهاد شد مانند قاضی آباد، گورگان و فریدآباد. اما تاکید ماهاراج بر این بود که مطابق رویای ماهاراج یوگیجی، باید این معبد در حاشیه ی رود یامونا ساخته شود.
در آوریل سال ۲۰۰۰ و پس از ۱۸ سال، بالاخره این سازمان حدود ۲۴۰ هزار متر مربع و دولت مطلقه ی پرادش (Pradesh) حدود ۱۲۰ هزار متر مربع زمین برای این پروژه اختصاص دادند.

به محض اینکه این زمین دریافت شد، ماهاراج سووآمی برای موفقیت در پروژه مراسم Puja را اجرا نمود. بنای ساختمان در ۸ نوامبر ۲۰۰۰ شروع شد و در ۶ نوامبر سال ۲۰۰۵ بطور رسمی آغاز به کار کرد. بنابراین بنای این معبد باشکوه در مدت ۲ روز کمتر از ۵ سال تکمیل شد.

گروهی متشکل از ۸ راهب مامور نظارت بر پروژه ی معبد آکشاردام بودند که اکثر آنها در طی کار بر روی پروژه ای در معبد گوجرات تجربه ی کافی کسب کرده بودند. همچنین در طی انجام پروژه از ماهاراج سووآمی نیز مشاوره و راهنمایی های بسیاری دریافت شد.
در حدود سال های ۱۹۹۷ و ۱۹۹۸ بود که درخواست شد تا بر روی سنگ بنای معبد حجاری صورت بگیرد. هرچند در آن زمان این نظر با مخالفت ماهاراج مواجه شد زیرا او عقیده داشت ساخت ساختمان باید دقیقا پس از بدست آوردن زمین آغاز شود.

اولین عملیات در این منطقه بر روی فونداسیون انجام شد اما خاک نرم اطراف رود برای ساخت چنین بنای عظیمی مناسب نبود و باید فونداسیون بسیار قدرتمندی اعمال می شد. برای ساخت چنین فونداسیونی، حدود ۴٫۶ متر شن و ماسه با میله گرد ترکیب و ۱٫۵ متر بتن بر روی آن ریختند.

۵ میلیون آجر پخته شده نیز ارتفاع ساختمان را ۶٫۶ متر بالا برد و با مقداری بتن دیگر پوشانده شد و زمین زیر بنای اصلی معبد بدین ترتیب تکمیل شد.
در دوم جولای ۲۰۰۱ اولین سنگ بنای این معبد نهاده شد. اعضای آن تیم ۸ نفره نیز مهندسین خبره ای در معماری هندی و حکاکی های مذهبی بودند که نه تنها بر بنای سنگی نظارت می کردند بلکه بر روی معماری بناهای هندی در بین قرن های ۸ تا ۱۲ میلادی نیز تحقیق می کردند. این تحقیقات در مناطق مختلفی مانند Angkor Wat، Jodhpur، Jagannath، Konark و سایر معابد هندوستان جنوبی صورت می پذیرفت.

۷۰۰۰ هزار استادکار به همراه ۳۰۰۰ داوطلب بر روی بنای معبد آکشاردام کار کردند و بیش از ۶۰۰۰ تن سنگ رس از راجاستان به این معبد فرستاده شد. در بین استادکاران، تعدادی کشاورز و ۱۵ هزار زن محلی نیز دیده می شد که از قحطی رنج می بردند و به واسطه ی انجام این کار توانستند درآمد مناسبی کسب کنند. اولین برش های سنگ معبد توسط ماشین انجام شد اما حجاری و تزئینات بعدی همگی با دست صورت گرفت. هر شب حدود ۱۰۰ کامیون مصالح به این معبد وارد می شد و ۴ هزار کارگر و داوطلب بر روی بنای ساختمان کار می کردند.
مراسم افتتاحیه
معبد آکشاردام در ۶ نوامبر ۲۰۰۵ توسط ماهاراج پراموخ سووآمی افتتاح شد و در حضور ۲۵ هزار نفر مهمان، توسط رئیس جمهور هندوستان دکتر عبدالکلام، و نخست وزیر هند مانموهان سینگ و رهبر اپوزیسیون پارلمان هند، لال کریشنا عدوانی به به زیبایی به ملت هندوستان تقدیم شد.

پس از بازدید از بنای وسط ساختمان، رئیس جمهور کلام سخنرانی ای در مورد جایگاه آکشاردام در جامعه ایراد نمود و در پایان گفت:
ماهاراج پراموخ سووآمی هزاران نفر از مردم سراسر هندوستان و جهان را به جنب و جوش و شعف آورد و گروهی از بهترین مهندسین را برای ساخت بنایی فرهنگی و زیبا جمع کرد. این معبد مکانی برای یادگیری، کسب تجربه و تذهیب می باشد که هنر سنتی را با معماری جدید، فرهنگ هند را با تمدن، ارزش های قدیمی را با دانش و مدرن ترین تکنولوژی روز درهم آمیخته است.

لایه های پیچیده و درهم تنیده ی این بنا نشان دهنده ی قدرت عقل، قدرت اراده، روح والا، محبت صرف، اتحاد مهارت های علمی، رنگ های متنوع فرهنگ های مختلف و قدرت مطلقه ی دانش می باشد. در حقیقت، معبد آکشاردام بنایی زنده با تصاویری پویاست.
آکشاردام در سحرگاه قرن ۲۱ با وفاداری و ایثار ۱ میلیون داوطلب بپا خاست. اتفاقی که امروز در آکشاردام صورت پذیرفته مرا به وجد آورده و به من اطمینان داده که ما می توانیم با کمک میلیون ها مغز متفکری مانند شما به کشوری پیشرفته تر تا قبل از سال ۲۰۲۰ دست یابیم.
نخست وزیر سینگ نیز با آرزوی پیشرفت عمیق تر مذهب، از معماری باشکوه معبد تجلیل نمود. او معتقد بود که در آینده این بنا یکی از ساختمان های مهم هندوستان خواهد شد و آقای عدوانی از آن به عنوان “بینظیرترین بنای جهان” یاد نمود.

سخنرانی آن شب با سخنان ماهاراج سووآمی به اتمام رسید که گفتند: “امیدوارم در این آکشاردام همه بتوانند راه زندگی خود را بیابند و زندگانی آنها روحانی و الهی شود. درخواست من از خدا این است.”

آداب و رسوم و فرهنگ ازدواج در هند

ازدواج

ازدواج در آیین هندو
ازدواج دو خانواده و نه فقط دو فرد. در”سیخ فیت”(sikh faith) در شرق هند برخی ازدواج‌ها از قبل تعیین‌شده و برخی بر اساس عشق و علاقه است. وقتی دو نفر خواهان ازدواج با هم هستند این بدین‌معنا است که دو خانواده با هم ازدواج می‌کنند ونه فقط آن دو فرد. عروس نیز طبق سنت قرمز می‌پوشد (سفید در فرهنگ هند بیانگر مرگ است) و داماد کت کرم‌رنگی را که “اتچکین”نامیده می‌شود همراه با عمامه قرمزرنگی می‌پوشد.
پدر دختر، عروس و داماد را از طریق قراردادن یک گوشه از لباس عروس در دستان داماد به یک دیگر منتقل می‌کند.
داماد چهار مرتبه با کمک برادران عروس و سه عمو‌ها عروس را به دور کتاب مقدس می‌چرخاند. بعد از اتمام چهارمرتبه چرخش آن دو زن و شوهر محسوب می‌شوند. کشیش را یا دعای خیرشان را نثار آن دو می‌کند و بعد به زوج نصیحت می‌کنند که چگونه زندگی کنند و چگونه در زندگی جدید مشترکشان عشق بورزند. این زوج دو بدن با یک روح هستند.
در هند سنت‌های ازدواج متفاوتی وجود دارد و در نواحی مختلف هند سنت‌های متفاوتی وجود دارد و با این حال در تمام نواحی ازدواج عمل بزرگی در زندگی هر فرد در هر مکان و با هر سنتی می‌باشد.
ازدواج در هند تنها ایجاد ارتباط بین دختر و پسر نیست بلکه ایجاد ارتباط دو خانواده با یکدیگر می‌باشد و معمولاً خانواده‌ها که با هم وصلت می‌کنند در یک قشر قرار دارند و یکی از شرایط ازدواج جهاز است که خانواده‌ها برای آن بر سر گفتگو می‌نشینند و از دیگر شرایط ازدواج مشاوره با اخترشناسی است که از طریق آن متوجه شوند این دختر و پسر در زندگی زناشویی خود توافق دارند و در صورت مثبت بودن روز ازدواج هم به همین منوال تعیین می‌شود.
در ازدواج‌های مذهبی هند دعای خیر پدر و مادر و رضایت آنها بسیار مهم است و خانواده دختر است که وعده غذایی شب عروسی را تدارک می‌بینند و مهمان‌ها را دعوت می‌کنند.
گرچه در مورد اعتقاد به سنت ازدواج و رسومات آن، نظرات گوناگونی در هند وجود دارد، اما نهاد ازدواج در میان تمامی هندوها و سایر ادیان از درجه اهمیت واحدی برخوردار است و در همین ارتباط ازدواج در اکثر متون مذهبی هند به مثابه یک فریضه مذهبی آمده است.
متون مذهبی «وداها»، «حماسه‏ها»، «یورانا» و همچنین متون مذهبی «بودائیسم» و«جِینیسم» ازدواج را یک فریضه مذهبی قلمداد می‏کنند. ازدواج که در لغت هندو «ویواه» خوانده می‏شود، به عنوان یک وظیفه اساسی برای هر «هندو» محسوب می‏گردد. بر اساس اعتقادات مذهب هندوئیسم، هر انسان بایستی پنج قربانی بزرگ انجام بدهد. انجام این پنج قربانی تنها زمانی ممکن است که فرد ازدواج کرده باشد. بنابراین زن یا مرد تا زمانی که ازدواج نکرده باشد نمی‏تواند این پنج فرض بزرگ را انجام دهد. زندگی مشترکی که زن و مرد تشکیل می‏دهند در هندوئیسم، «گرهیاستا» خوانده می‏شود و پنج قربانی مذکور تقدیم به خالق هستی «براهما» خدایان هندو، اجداد، عناصر و همنوعان می‏گردد.
بنابراین دختر و پسر هر دو، جایگاه خاصی در مذهب هندوئیسم دارند. هندوها برای تولد فرزند پسر، اهمیت ویژه‏ای قائل‏اند، زیرا معتقدند که تولد فرزند پسر منجر به رستگاری یا آزادی می‏شود. بر اساس اعتقادات هندوئیسم، زنان خلق شده‏اند که وظیفه مادری را به عهده بگیرند و مردان آفریده شده‏اند که بتوانند پدر شوند. ازدواج در هندوئیسم از لحاظ نظری یکی از مراسم مذهبی چندگانه مبنی بر «اهدای بدن» یا «قربانی بدن» است که زن و مرد هندو بایستی در یک مقطع از زندگی‏شان آن را انجام دهند.
بر اساس اعتقادات مذهب هندوئیسم، باید دختر را به محض رسیدن به سن مناسب برای ازدواج به خانه بخت فرستاد و اگر پدر و یا قیم دختری که به سن ازدواج رسیده، تا سه سال پس از این مقطع او را به خانه بخت نفرستد، گناه بزرگی مرتکب شده است و در همین حال اگر والدین، دختر را در این مدت به خانه بخت نفرستند، دختر آزاد است که زوج خود را به دلخواه خود انتخاب کرده و با او ازدواج کند.
گرچه سن ازدواج در مناطق شهری هند رو به افزایش است، اما ازدواج کودکان و ازدواج در سنین پایین‏تر هنوز هم در روستاهای هند مرسوم است. سنین ازدواج در هند از نوزاد ۶ ماهه شروع می‏شود و تا سنین بالا ادامه می‏یابد. هم‏اکنون در بسیاری از مناطق روستایی هند، نوزادان کوچک دختر و پسر را با برگزاری مراسم مذهبی همانند سایر مراسم ازدواج به عقد یکدیگر در می‏آورند و سپس نوزاد دختر به خانه شوهرش یعنی منزل پدر پسر خواهد رفت و در حقیقت مابقی عمر را تا رسیدن به بلوغ جسمی و عقلی در آنجا خواهد گذراند. هدف این نوع ازدواج که بیشتر در ایالتهای راجستان و مناطق جنوبی هند رواج دارد، وابسته کردن دختر و پسر به زندگی مشترک از ابتدای دوران کودکی است.

سن ازدواج در میان گروهها و مذاهب مختلف در هند متفاوت است و این کشور پایین‏ترین معدل سنی ازدواج را چه در میان دختران و چه در میان پسران در جهان دارا است.
در میان طبقات مختلف مذهبی در هند، به ترتیب دختران «طبقه نجس» یا هاریجان، براهمان (طبقات روحانی هندو) کساتریا (طبقات رزمی)، مر و ویشا (طبقات کشاورز) پایین‏ترین سن ازدواج را دارند.
قانون اساسی هند در بخش ازدواج هندوها که در سال ۱۳۳۴ به تصویب رسید، حداقل سن ازدواج برای زنان را ۱۵ سال و برای مردان ۱۸ سال تعیین کرده است، اما عملاً این قانون در همه جا به اجرا در نمی‏آید.
بهترین و پسندیده‏ترین نوع ازدواج، هدیه‌کردن عروس به داماد است. هندوئیسم برای ازدواج بین زوجین شرایطی قایل است. از جمله یک مرد هنگامی می‏تواند ازدواج نماید که شرایط دوران تعلیم و مطالعه متون مذهبی هندو را پشت سر گذاشته باشد. مطالعه متون مذهبی بایستی طبق دستور انجام گیرد و در دوران مطالعه نیز، متعلم بایستی مسایلی را که هندوئیسم تعیین کرده است رعایت نماید. متون مذهبی «ودا» متشکل از سه نسخه است و متعلم بایستی حداقل یکی از آنان را مطالعه کند تا بتواند ازدواج کند. متون مذهبی هندو تاکید دارند که مرد و زن بایستی در دوران قبل از ازدواج از عزت نفس و اتکاء به نفس برخوردار باشند. این متون همچنین تأکید می‏نمایند که مرد و زن نبایستی قبل از ازدواج رابطه جنسی داشته باشند. تا قبل از تصویب «قانون ازدواج هندوها» در سال ۱۳۳۴، از لحاظ اعتقادی، هر هندو می‏توانست تعداد زیادی زوجه اختیار نماید. تا این زمان در طبقه تاجر، طبقه رزمنده و یا افراد ثروتمند و قدرتمند چند زوجه‏ای نیز دیده می‏شد. اما در میان طبقات روحانی و رهبران عمدتاً یک‏زوجه‏ای مرسوم بود.

خواستگاری
قرار گرفتن مرد به عنوان محور و همچنین وجود فشار ناشی از تهیه جهیزیه که ریشه در فقر اقتصادی مردم هند دارد، عملاً موجب شده تا عموماً خانواده‏ها خواستار داشتن پسر باشند. بطوریکه بعضاً تولد اولاد دختر را به عنوان نَحس یاد کرده و می‏کنند. این موضوع که بطور مستقیم بر نهاد خانواده نیز اثر گذاشته، موجب شده تا در جامعه هند اصولاً برای مرد ارج بیشتری (در آیین‌های مختلف) قایل شوند و به همین خاطر نیز به هنگام ازدواج اصولاً خانواده دختر در تلاش برای پیدا کردن داماد مناسب باشد. در همین راستا لازمه یافتن داماد مناسب و خوب، ارایه شرایط مناسب و خوب بوده و نهایتاً انتخاب داماد با وضعیت طبقه، امکانات مالی و شرایط اجتماعی خانواده دختر رابطه پیدا کرده است. به هر تقدیر پیشنهاد ازدواج در هندوها اصولاً از جانب خانواده دختر مطرح می‏شود و پدر و مادر دختر، پس از انتخاب داماد به منزل او رفته و پیشنهاد را مطرح می‏کنند. در این هنگام دختر و پسر هیچ نقشی در رد یا قبول ازدواج نداشته و حتی بعضاَ همدیگر را تا قبل از مراسم ازدواج نیز نمی‏بینند.
بعد از حضور خانواده دختر در منزل پسر، پدر و مادر داماد به منزل عروس می‏روند و در این رابطه مراسم مختلفی وجود دارد. در جنوب هند خانواده داماد پس از قبول عروس همراه با یک دست لباس به منزل دختر رفته و نظر نهایی خود را اعلام می‏کنند. در شرق هند یعنی ایالت پنجاب، خانواده داماد با یک قطعه جواهر (گردنبند یا انگشتر) همراه با لباس و با یک نوع ظرف نقره به منزل عروس می‏روند که به این رسم «سگاتی» نیز گفته می‏شود.
در هر حال حضور خانواده پسر در محل خانواده دختر در حقیقت قبول دختر به عنوان عروس است. در این نشست پیرامون جهیزیه «دوری» و برنامه عروسی گفتگو می‏شود. در شهر «ساورات» ایالت بیهار در شرق هند، پسرها به قیمت خوبی در یک نمایشگاه به فروش می‏رسند و خریداران آنها والدین دختران دم بخت هستند. در این شهر از ۶۰۰ سال پیش تاکنون پسرها همراه با بزرگان خانواده خود در یک باغ انبه جمع می‏شوند و خانواده دختران دم بخت، داماد خود را انتخاب می‏کنند. این کار به خانواده دختر حق انتخاب را می‏دهد ولی موضوع پس از توافق طرفین در مورد مبلغی که خانواده دختر باید بپردازد قطعی می‏شود. خانواده دختر چند داماد را انتخاب کرده و پس از بحث مفصل در باره پیشینه خانوادگی، سوابق تحصیلی و سایر دارایی‌های پسر و بالاخره تعیین میزان جهیزیه، مسأله ازدواج نهایی می‏شود. دامادها به قیمت‌هایی از ۳ تا ۳۰۰ هزار روپیه به فروش می‏رسند که قیمت بر اساس شغل آنان تفاوت می‏کند. بهای دامادهای کارگر روزمزد از ۳ تا ۵ هزار روپیه، پاسبان ۵ تا ۸ روپیه، کارمند بانک از ۱۰ تا ۱۶ هزار روپیه و افسر پلیس از ۱۶ تا ۳۰ هزار روپیه و یک موتورسیکلت برای داماد است. همچنین دامادهایی که کارمند دولت ایالتی باشند از ۱۶ تا ۵۰ هزار روپیه، معاون رییس‏پلیس ۳۰ تا ۶۰ هزار روپیه به اضافه یک خودرو، کارکنان خدمت اداری هند، با اعتبارترین شغل در هند، از ۱۵۰ تا ۳۰۰ هزار روپیه به اضافه یک دستگاه اتومبیل برای داماد، یکی برای پدر وی و یکی هم برای فردی که دو خانواده را به هم معرفی کرده به فروش می‏رسد. بهای دامادهایی که استاد دانشگاه باشند، از ۱۵ تا ۳۰ هزار دلار، کارگران شاغل در بمبئی، دهلی و سایر شهرهای بزرگ هند ۱۵ تا ۴۵ هزار دلار و روزنامه‏نگاران در ایالتها از ۶ تا ۱۵ هزار و روزنامه‏نگاران در شهرهای بزرگ ۱۵ هزار دلار به اضافه یک خودرو تعیین شده است. در ایالت بیهار از زمانی که دختر در خانواده متولد می‏شود والدین به جمع‏آوری پول برای ازدواج وی می‏پردازند و خانواده‏ای که صاحب چند دختر شود خود را بدشانسترین خانواده می‏داند. به همین دلیل کشتن جنین دختر یک پدیده عمومی در این منطقه است.

مراسم عروسی در هند
مراسم مذهبی، بخش عمده‏ای از نظام ازدواج در هندوستان را تشکیل می‏دهد. متون مذهبی در رابطه با ازدواج می‏گویند که عروس به وسیله پدر و یا ولی خود به داماد «سپرده» می‏شود، بنابراین از داماد دعوت می‏شود که برای بردن عروس به محل عروسی مراجعت کند. مراسم عروسی با توجه به مذهب، طبقه، فرقه، درآمد و موقعیت اجتماعی افراد، متفاوت است. در مجموع، مراسم مذهبی ازدواج عبارت است از مراسم نامزدی، تعیین یک روز خوش یمن با تعیین ساعت و دقیقه برگزاری جشن عروسی که به آن مراسم استقبال از داماد توسط خانواده عروس گفته می‏شود، تقدیم حلقه گل متقابل توسط عروس و داماد، تحویل عروس به داماد، قرار دادن دست عروس در دست داماد و چرخیدن هر دو با یکدیگر هفت مرتبه به دور آتش مقدس که برای همین منظور در محل برگزاری جشن عروسی بر پا شده است.
همراه با چرخش عروس و داماد به دور آتش، روحانی هندو که در محل حاضر است، شروع به خواندن اوراد و سرودهای مذهبی از «ودا»، «گریاسوتورا» و «سازیتیس» می‏کند و در همین هنگام از روغن مخصوص که در دست دارد، به داخل آتش می‏ریزد.
اما طبقات پایین هندو مجاز نیستند که در هنگام ازدواج از اوراد و «ودا» استفاده کنند. به همین دلیل آنها از اوراد «مانترا» که در متون «یورانا» موجود است، استفاده می‏کنند. این مراسم بین ۳ تا ۶ ساعت طول می‏کشد و عروس و داماد باید تا ۱۲ ساعت غذا نخورند. مراسم عروسی عموماً در محل‌های عمومی با برپایی سالنی که از پارچه و چوب به شکل چادرهای زیبای سرپوشیده‏ای تزیین شده است، برگزار می‏شود.
مراسم عروسی بر مبنای امکانات مالی عروس و طبقه اجتماعی وی متفاوت است و از حداقل یعنی با ساده‏ترین امکانات ممکن که کمتر از ۱۰۰۰ روپیه (۱۰۰۰۰ تومان) شروع می‏شود. امروزه در هند عنوان «سپتابادی» (چرخیدن هفت مرتبه به دور آتش) که رسم مشترک هندوها است، شامل ازدواجهایی است که احتیاج به هیچ‌گونه تشریفات و مراسمی ندارد. بسیاری از ازدواج‌ها به وسیله بخشنامه قانونی مربوط به ازدواج سال ۱۳۳۳ دولت انجام می‏شد. البته قابل توجه است که نشأت گرفتن این قانون، از کتاب‌های هندو و سنت‌های قدیمی است که با اصلاحاتی از طرف دولت بصورت قانون درآمده است. در حقیقت می‏توان گفت که قانون ازدواج «برهما سماج» در سال ۱۲۵۱ که در تمام ایالت‌های هند به جز جامو و کشمیر اجرا می‏شد، طلایه‏دار تصویب قانون سال ۱۳۳۳ می‏باشد. علت مهم و اساسی که این قانون را متمایز ساخته بود، تصریح‌کردن به اصل داشتن یک زن برای مردان بود. با این وجود حتی پس از گذشت ۳۶ سال از تاریخ تصویب و اجرای این قانون، به زحمت می‏توان گفت که قانون یک زن داشتن بطور کامل در جامعه هند پیاده می‏شود. در این ارتباط زنان هندی رنج زیادی را تحمل می‏کنند و ترجیح می‏دهند که در مقابل زن گرفتن مجدد مردان سکوت اختیار کنند و در انظار عمومی در دادگاه حاضر نشوند. آنها خوب می‏دانند که حتی در حال حاضر عملکرد دادگاهها در برابر خط مشی قانون ازدواج سال ۱۳۳۳ به صورت معکوس، علیه خود زنان می‏باشد. دادگاهها برای ازدواج دوم مردان دلیل و مدرک طلب می‏کنند. در حالی که اغلب اوقات دلیل و مدرکی در دست نیست. در زمان قدیم، ازدواج‌ها در جامعه هند به عنوان اجرای یک آیین مذهبی که زن و مرد را پیوند می‏داد و این پیوند حتی تا زمان مرگ و بعد از آن نیز تفکیک‌‌ناپذیر بود، محسوب می‏شد. این موضوع توسط قوانین و حقوقی که برای حمایت از زنان وضع شده و در آن از طلاق به عنوان عاملی در جهت از هم پاشیدگی وحدت بین زن و مرد نامبرده شده از بین رفت. با این وجود تصریح قانون ازدواج هند و در مورد برابری زن و مرد در موضوع طلاق به عنوان یک اقدام قانونی در جهت برقراری تساوی بین زن و مرد محسوب می‏شد.

جهیزیه (دوری) در هند
جهیزیه در ابتدا هدایا و پیشکش‌هایی بود که به دختران در زمان ترک خانه پدری و ورود به‏خانه همسر اهدا می‏شد ولی متأسفانه امروزه تبدیل به امری مزاحم و ناهنجار شده است که بازتاب آن دخترکشی و سقط‏جنین، خودکشی، سوزاندن عروس و موارد دیگری که باعث هتک حرمت دختران هندی است، می‏باشد. مسأله جهیزیه در میان کاست‌های مختلف و شهرها و روستاها به صورت یک مشکل اجتماعی جدی مطرح است که قوانین ازدواج پسر و دختر با کاست خود یا بالاتر و پایین‏تر مورد سوءاستفاده واقع شده است این قوانین انتخاب همسر را محدود می‏کند؛ مضافاً به اینکه پسر بصورت یک هدف باارزش‏تری نسبت به دختر در این جوامع تجلی می‏کند و عامل اصلی در این میان جهیزیه است یعنی دادن اجناس و کالاهای مادی و پول نقد و طلا به خانواده پسر در زمان عقد ازدواج و حتی در مناسبت‌های مختلف بعد از ازدواج هم ادامه دارد و در بعضی جوامع تا آخر عمر.
متأسفانه آمار سقط جنین زنان باردار بعد از سونوگرافی و خودکشی و خودسوزی دختران هندی بسیار بالا است. حتی در شهرهای بزرگی مانند دهلی به طور متوسط در هر ۲۴ ساعت یک عروس از خودسوزی جان می‏سپارد، در اکثر این حوادث ناگوار، عامل اصلی جهیزیه می‏باشد.
در عصری که هند به پیشرفت‌های اقتصادی بی‏سابقه‏ای دست یافته، گزارشات روزافزونی از شکنجه و سوزاندن عروسان هندی به خاطر جهیزیه به دست می‏رسد. افزایش این عمل به واسطه ظهور عصر جدیدی از مصرف‏گرایی که با سنن قرون وسطایی تداخل پیدا کرده، ابعاد جدیدی یافته است. مقامات هندی می‏گویند: تمام خانواده‏ها صرف‏ نظر از زمینه مذهبی، اجتماعی و اقتصادی‏شان، بطور فزاینده‏ای جهیزیه بیشتری را طلب می‏کنند تا از فقر بگریزند، ثروتی بیندوزند، تا لوازم مدرنی را که هر روز تبلیغش را در تلویزیون می‏بینند، به چنگ بیاورند. در جریان شتاب جامعه به سمت مدرنیزه شدن تقاضای جهیزیه، راهی شده است تا سالیان سال بعد از ازدواج، همچنان پول و کالا از خانواده عروس اخذ شود و اگر خانواده عروس قادر به این کار نباشد عروس در معرض گرفتاری ضرب و جرح و حتی قتل قرار می‏گیرد.
جهیزیه شاید بزرگترین عامل فشاری باشد که ستم‏کشیدگی زنان در هند و سایر نقاط شبه‏قاره را تشدید می‏کند. این سنت که در آغاز بمنظور کمک به زندگی دختران که وارث خانواده محسوب نمی‏شدند بنا نهاده شد، اینک به عامل ورشکستگی خانواده‏ها و ستم‏‌کشیدگی زنان بدل شده است. از لحظه‏ای که یک دختر به دنیا می‏آید، خانواده‏اش می‏دانند که سالها و حتی نسل‌ها باید بهای ازدواج و جهیزیه‏اش را بپردازند. و همین عمل موجب قتل نوزادان دختر و سقط جنین دختر می‏شود. اگر دختر زنده بماند، خانواده‏اش با اعتقاد به اینکه جز خرج برایشان فایده‏ای ندارد و باید روزی او را تحویل خانواده شوهر بدهند با او مثل یک سربار رفتار می‏کنند و نسبت به برادرانش غذای کمتری به او می‏دهند و توجهی به سلامتش ندارند. بعد هم خانواده داماد فکر می‏کنند به خاطر اینکه بار اضافی ورود یک زن به خانواده‏شان را پذیرفته‏اند، باید پول کلانی به آنها داده شود.
رسم جهیزیه در هند بدین قرار است که خانواده داماد بر اساس موقعیت اجتماعی، وابستگی طبقاتی، و موقعیت اقتصادی و تحصیلی خود از خانواده دختر تقاضاهایی مبنی بر دریافت وسایل زندگی می‏کند. خانواده عروس بایستی در هنگام نامزدی با این تقاضا موافقت کنند. مقدار جهیزیه قبل از ازدواج بین طرفین توافق می‏شود. این جهیزیه شامل طلا، ماشین، وسایل الکترونیکی، وسایل زندگی، فرش، مسکن و پول نقد است و میزان آن بستگی به وضعیت خانواده عروس از لحاظ طبقه و امکانات مالی دارد. هم‏ اکنون خانواده‏های عروس در مورد یک وسیله نقلیه از دوچرخه تا ماشین آخرین مدل خارجی و در مورد مسکن نیز از منازل اجاره‏ای تا منازل ویلایی در اروپا به داماد هدیه می‏کنند و این دو مسئله بسیار حایز اهمیت است. از آنجا که اکثر جامعه هند در فقر به سر می‏برند، بسیاری از دختران جوانی که والدین خویش را در موقعیت ناگواری می‏بینند، به منظور رها کردن والدین خویش از مشکلات اقتصادی یا دست به خودکشی می‏زنند و یا راهی مراکز فحشاء می‏شوند. در بسیاری از موارد، پس از اینکه زوجین تشکیل خانواده می‏دهند، خانواده عروس موفق نمی‏شود به خاطر مشکلات اقتصادی، به وعده‏های خود در مورد تهیه جهیزیه عمل کند. در نتیجه خانواده داماد اذیت و آزار عروس را شروع می‏کند و بدین طریق سعی می‏کند که خانواده عروس را تحت فشار قرار دهد تا به وعده‏های خود عمل کند.
در این راستا بسیاری از نوعروسان تحت فشارهای روحی و اذیت و آزار جسمی قرار می‏گیرند، و در برخی از مواقع نیز خانواده داماد اقدام به سوزاندن عروس می‏کنند. عروس‏سوزی در سال‌های اخیر نیز، قربانیان بسیاری داشته است. شاید بتوان ادعا کرد که روزی نمی‏گذرد که عروس‏سوزی در هند اتفاق نیافتد، اما تمامی آنها در روزنامه‏ها گزارش نمی‏شود. مردم شاهد انعکاس تعداد زیادی از آنها در روزنامه‏ها هستند، اما تعداد قربانیان این جنایت هولناک بیش از آن است که در روزنامه‏ها منعکس می‏شود. آمار منتشره در همین رابطه حاکی است که تنها طی سال ۱۳۶۹ حدود ۱۰۰۰ دختر در شهر دهلی در همین رابطه دست به خودکشی زده‏اند.
در مورد جهیزیه نیز همانند مراسم عروسی سطح خانواده میزان جهیزیه را تعیین می‏کند و تعداد آن از حداقل شروع می‏شود. در این مورد نیز، به ذکر نمونه‏ای می‏پردازیم. حدود هشت سال پیش دختر مهاراجه جیپور در ایالت راجستان واقع در غرب هند ازدواج کرد و پدرش علاوه بر کلیه وسایل زندگی، وسیله نقلیه، منازل و زمین‌های متعدد، ۱۹۰ کیلو نیز طلا به وی داد. دولت هند بعدها میزان موجودی طلای مهاراجه مزبور را ۲۹۶۱ کیلوگرم اعلام داشت!
در حقیقت جهیزیه، امروزه بعنوان یک هدیه برای ابراز محبت و عشق نیست بلکه حقی است برای خانواده پسر در قبال بزرگ کردن پسر و کسب تحصیلات به اضافه مخارج ازدواج و کالاها و وسایل زندگی.
هیولای مرگ ناشی از جهیزیه در ایالات مختلف هند آثار وحشتناک خود را نمایان کرده است. طی یک دوره یک سال و نیم اخیر تنها در یک بخش ایالت «آندراپرادش» بیش از ۲۰۰ مورد مرگ همسر توسط خویشاوندان و یا خود شوهر گزارش شده است که دلیل، آن عدم توانایی زنان در پرداخت جهیزیه کافی بوده است. به آتش‌کشیدن زن هنوز یک روش متداول برای خلاصی یافتن از دست همسرانی است که به همراه خود جهیزیه کافی به خانه شوهر نمی‏آورند و شوهرانی که نمی‏خواهند دستشان به خون آغشته شود چنان زندگی را به همسر خود تنگ می‏کنند تا او خودش دست به خودکشی بزند.

ازدواج و رسوم بعد از آن
تشکیل خانواده که اصولاً از ارکان هر جامعه‏ای محسوب می‏شود. بر مبنای شرایط اجتماعی، اقتصادی، جغرافیایی آن دارای رسوم مختلف است و به ویژه مشکلات ناشی از آن و گذر ایام، عملاً به وجودآورنده رسوم متفاوت می‏شود. در این راستا کشور هند به دلیل تنوع قومیت با فرهنگ و رسوم رابطه نزدیک دارد و پس از تشکیل خانواده دارای رسوم متفاوتی است.
 رسم ساتی
«ساتی» واژه‏ای است سانسکریت که به معنای «همراه» و «رفیق» می‏آید. بر اساس این رسم اگر شوهر زن جوانی بمیرد، زن جوان بایستی خود را زنده زنده در آتش بیاندازد که جنازه شوهرش در آن، در حال سوختن است. این رسم که ریشه در عقیده هندویی دارد، اشعار می‏دارد که زن با قربانی کردن خود در هنگام سوختن جنازه شوهرش باعث می‏شود که شوهرش را از آتش جهنم نجات بدهد. با گذشت زمان این رسم نه تنها فراگیر، بلکه به صورت کمال مطلوب خانم‌ها درآمده است. با درگذشت شوهر، بیوه وی خود را در آتش وی می‏سوزاند و یا اگر او را دفن می‏کردند، بیوه وی نیز زنده زنده همراه وی مدفون می‏شد. یکی از اصلاح‏طلبان مشهور هندی به نام «راجام موهان‏روی» در اوایل قرن نوزده میلادی مبارزه خود را علیه رسم ساتی آغاز نمود. در نتیجه تلاش‌های وی حاکم انگلیسی وقت هندوستان به نام «لرد ویلیام‏بنیک» قانون ممنوعیت ساتی را در سال ۱۲۷۱ تصویب کرد. بر اساس این قانون سوزاندن بیوه شوهر متوفی و یا زنده مدفون کردن وی جرم تلقی می‏شود و قابل تعقیب است.
بر اساس این قانون درصورتیکه شخص متوفی تحت تأثیر تزریق دارو نتواند شخصاً تصمیم بگیرد، کسانی که به وی دارو تزریق کرده‏اند، با عنوان قاتل قابل تعقیب هستند. همچنین هرگونه تعاون و همکاری در اجرای رسم ساتی، به مثابه قتل محسوب می‏گردد.
با تصویب قانون ممنوعیت ساتی در سال ۱۳۶۱ گرچه بیوه‏های هند از بلای زنده سوختن نجات پیدا کردند، اما آنجا که تعلمات «دین هندو» عدم ازدواج مجدد زنان بود، بسیاری از بیوه‏های هند مجبور بودند که زندگی فلاکت‌‏باری را تا آخر عمر ادامه دهند. بسیاری از بیوه‏ زنان بر این عقیده بودند که حداقل با سوزاندن خود از مشکلات بسیاری رها می‏شوند، اما زندگی بدون شوهر تا پایان عمر برای آنان مصیبت بزرگتری به حساب می‏آید.
در این راستا بود که «اشیوان چاندویدیاساکا» مبارزه خود را برای تصویب قانون ازدواج مجدد زنان آغاز نمود. نهایتاَ در سال ۱۲۳۵ قانون خود را به تصویب رساند. به تدریج رسم ساتی در میان هندوها کم‏رنگ گردید. اما صد سال پس از سال ۱۳۳۶ دوباره یک بیوه جوان ۲۲ ساله در شهر «گوالیور» اقدام به خودسوزی همراه با سوختن جنازه شوهرش کرد. حتی در سال ۱۳۶۶ زن جوان ۲۲ ساله‏ای پس از درگذشت شوهرش در ایالت «راجستان» اقدام به ساتی کرد. هنگامی که روپ، خود را در آتش جنازه شوهرش می‏انداخت، چندین هزار نفر از جمعیت در برگزاری ساتی حاضر بودند.
هندوها بر این عقیده‏اند که به مجرد اینکه زنی اقدام به «ساتی» نمود تبدیل به «الهه ساتی» می‏شود. سپس در محل خودسوزی وی معبدی به نام «الهه ساتی» ساخته می‏شود و با قرار دادن مجسمه‏ای از او به عبادت وی می‏پردازند.

 رسم چند شوهری
گرچه رسم چندشوهری کمتر از چندزوجه‏ای در هندوستان مرسوم است، اما به هر حال در بعضی از نقاط این کشور مشاهده می‏شود. این رسم در میان طبقات «تودا» و «کوتا» از منطقه «نیلگریز» و طبقه «خاسا» از منطقه «جونان باور» و (اطراف شهر در ادون) و در بعضی دیگر از نقاط شمال هند رواج دارد. رسم چندشوهری به دو گونه مختلف است:
الف ـ نوع اول «برادری» خوانده می‏شود که تمامی شوهرهای یک زن برادر هستند.
در این نوع از رسم چندشوهری، برادر ارشد نسبت به دیگر برادران از حقوق بیشتری در رابطه با زن برخوردار است. در میان طبقه «تودا» برادر ارشد با دختر ازدواج می‏کند، اما دیگر برادران نیز به او دسترسی دارند. فرزندانی که در این خانواده به دنیا می‏آیند، متعلق به برادر بزرگ هستند. این رسم هم ‏اکنون در منطقه و ایالت «هاریانا» رواج دارد.
ب ـ در رسم چندشوهری نوع دوم، شوهران یک زن با یکدیگر رابطه خویشاوندی ندارند.
به این نوع ازدواج، چند شوهری متفرق، گفته می‏شود. این نوع ازدواج در میان طبقه «نیار» در ایالت «کرالا» مرسوم بوده است.
ج- ازدواج مرد با زن‏برادر متوفی خود درصورتیکه دارای فرزند ذکور باشد.
در این نوع ازدواج در صورت مرگ شخصی که دارای فرزند ذکور است، برادر کوچک وی بایستی با بیوه وی ازدواج کند. بر اساس این رسم برادر بزرگ فرد متوفی، حق ندارد که با بیوه برادر خود ازدواج نماید. این رسم در حال حاضر در میان طبقات «جات» «کجرات» و تعداد زیادی از دیگر طبقات ایالات «اتارپرادش» و طبقه «کاراگوز» در منطقه «میسور» رواج دارد.

 ازدواج خواهرانه
در این نوع ازدواج در صورت مرگ زن، شوهر با خواهرزن خود ازدواج می‏کند. این ازدواج در بخش‌هایی از ایالت «هاریانا» رواج دارد.

تشریفات ازدواج د ر هند
عروسی هندوها مثل تمام آداب و رسوم دیگرشان با تشریفات زیادی همراه است. پانزده مرحله مهم برای برگزاری این جشن را می‌توان بیان کرد.
مرحله ۱: روز خواستگاری را با اجازه بزرگترها تعیین می‌کنند. در این مراسم حضور و نظر بزرگترهای فامیل بسیار مهم است.
مرحله ۲: با یک منجم مشورت می‌کنند تا روزو محل مراسم مناسب با طالع زوجین برای برگزاری این جشن مشخص شود.
مرحله ۳: تصمیم‌گیری راجع به پذیرایی از مهمان‌ها به شیوه سنتی که باید روی زمین بنشینند یا تهیه میز و صندلی برای برگزاری مهمانی به شیوه مدرن.
مرحله ۴: تصمیم‌گیری راجع به اجرای ۱۵ مرحله از تشریفات مذهبی رایج در خانواده‌های سنتی و یا انتخاب و به جاآوردن گزینه‌هایی که برای زوجین معنا و مفهوم ویژه‌ای دارد.
مرحله ۵: خرید لباس سنتی هندی (ساری) توسط داماد برای تعویض لباس عروس در روز مراسم. این تعویض لباس از جمله تشریفات مهم به حساب می‌آید و به معنای واگذاری مسوولیت و سرپرستی عروس از والدین به داماد است.
مرحله ۶: تهیه تدارکات پذیرایی از جمله غذا، میوه و … (خوردن، آشامیدن و صحبت کردن در طول مراسم عروسی هندوها مانعی ندارد)
مرحله ۷: سفارش حلقه‌های گل عروس و داماد که باید از دست همدیگر بگیرند و بر گردن یکدیگر بیاویزد.
مرحله ۸: سفارش یک گردن بند طلا که داماد بر گردن عروس می‌آویزد.
مرحله ۹ : در این مرحله عروس و داماد ۷ قدم در کنار هم برمی‌دارند که نماد ازدواج فرخنده، آرزوی ثروت، شادی، قدرت و … است.
مرحله ۱۰: درست‌کردن معجونی از ماست و عسل که عروس باید به داماد تعارف کند. این معجون سمبل تضمین سلامت جسمی و شیرینی آغاز ازدواج برای داماد است.
مرحله ۱۱: اهدای غذا و سایر نذورات به خدایان و طلب دعای خیر و برکت. (در آیین هندو یک قدرت مطلق وجود دارد و سایر خدایان تنها صورت‌های دیگر آن خدا هستند)
مرحله ۱۲: تهیه یک سنگ که عروس به رسم وفاداری و صداقت بر آن می‌ایستد و داماد حلقه‌ای را در انگشت پای او قرار می دهد.
مرحله ۱۳: پاشیدن برنج و گل بر سر عروس و داماد بعد از اعلام پیمان ازدواج در جمع.
مرحله ۱۴: در این مرحله داماد با گذاشتن علامتی بر پیشانی عروس به وسیله ی پودر نارنجی یا sedhu به حضار متأهل شدن عروس را اعلام می‌کند. بعد از آن زوجین باید پای والدینشان را لمس کرده و از آن طلب دعای خیر کنند.
مرحله ۱۵: برگزاری یک مهمانی مفصل برای حضار و مدعوین به صرف انواع غذا و نوشیدنی.